Ο Εύηνος ή Λυκόρμας ή Φίδαρης, πηγάζει στα βουνά Κόρακας και Τσεκούρι, κοντά στην Αρτοτίνα, και χύνεται στον Πατραϊκό Κόλπο κοντά στο χωριό Γαλατάς, ανατολικά της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου. Χαρακτηριστικό είναι ότι ένα χωριό, το Ευηνοχώρι, έχει πάρει την ονομασία του από τον Εύηνο.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό στη μορφή του πο­ταμού ποικίλει από το ανώτερο τμήμα με την ορμητική ροή, τους μαιάν­δρους, τα ελατοδάση, τις πεζούλες και τα φαράγγια. Το μεσαίο τμήμα με τις ποταμολίμνες και την απόθεση φερτών υλικών έως τις εκβολές με τις προ­σχώσεις και το δέλτα, αποτελεί εύφορη καλλιεργήσιμη έκταση.

Η παραποτάμια βλάστηση αποτελείται από έλατα, καστανιές, κέδρους πουρνάρια, ιτιές και πλατάνια. Την άνοιξη θα συναντήσουμε αγριοτριανταφυλλιές, ορχιδέες και αγριολούλουδα. Κάθε μικροβιότοπος χαρακτηρίζε­ται από το δικό του συνδυασμό φυτικών ειδών τα οποία συγκροτούν την πλούσια και μοναδική χλωρίδα της περιοχής. Οι κίτρινοι και μενεξεδί αγριοπανσέδες, οι λευκές ή λευκορόδινες ορχιδέες, οι βαθυγάλαζες καμπα­νούλες, τα ρόδινα σιλενοειδή, τα λευκά κρινάκια εντυπωσιάζουν τον περι­πατητή.

Η παροχή του νερού δεν είναι μόνιμα μεγάλη. Το καλοκαίρι μειώνεται, ή διακόπτεται κατά διαστήματα, ιδίως στα χαμηλότερα τμήματα της κοίτης του. Το φαινόμενο αυτό εντάθηκε περισσότερο με την κατασκευή του φράγματος στον Άγιο Δημήτριο. Στα νερά του αφθονούν τα ψάρια του γλυκού νε­ρού, πέστροφες, χέλια, μπριάνια, δρομίτσες, οι βάτραχοι, τα νερόφιδα και συνεχίζει να εμφανίζεται το σπάνιο θηλαστικό, η Βίδρα.

Σύμφωνα με τη μυθολογία  το όνομά του ο ποταμός το οφείλει στον βασιλιά Εύηνο, ο οποίος πνίγηκε στα νερά του κυνηγώντας τον Ίδα, που του είχε αρπάξει την κόρη του, την πριγκίπισσα Μάρπησσα. Λυκόρμας είναι άλλη μία ονομασία που χρησιμοποιούνταν παλιότερα, ενώ στους ντόπιους είναι γνωστότερος ως Φίδαρης, λόγω του ότι  φιδοσέρνεται, προσφέροντας ατελείωτες εικόνες άφατης ομορφιάς, ανάμεσα στα Αιτωλικά βουνά.

Στην αρχαιότητα ο Εύηνος μαζί με τους παραπόταμους ήταν ο μοναδικός δρόμος επικοινωνίας των Αιτωλικών φύλλων. Ο χαρακτηρισμός του, από τον μεγάλο λαογράφο Δ. Λουκόπουλο, ως η λεωφόρος των βουνών δικαιολογεί αυτή την κοινωνική και οικονομική μοναδικότητα που είχε εδώ και 4.500 χρόνια, που σύμφωνα με τα ευρήματα κατοικείτο η ευρύτερη περιοχή του Ευήνου ποταμού.

Κατά τη διαδρομή του ο Εύηνος δέχεται να νερά ενός πλήθους παραποτάμων. Οι κυριότεροι από αυτούς είναι ο Κότσαλος, ο Πορτιάρης, το Στρεψιανόρεμα, τα Φιδάκια και ο Γιδομανδρίτης. Ο ένας από αυτούς μάλιστα, ο Γιδομανδρίτης, βρίσκεται στο σύνολό του εντός των γεωγραφικών ορίων του Δήμου Θέρμου, ενώ άλλοι δύο (Φιδάκια και Στρεψιανόρεμα) βρίσκονται μερικώς εντός του Δήμου Θέρμου.

Αρκετά γεφύρια (πέτρινα και μεταλλικά) και συρμάτινες πεζογέφυρες στα πιο όμορφα σημεία της κοίτης του Ευήνου και των παραποτάμων του μας δείχνουν τους παλιούς δρόμους, τα περάσματα και τις μετακινήσεις των ανθρώπων αλλοτινών εποχές, ενώ αρχαία, βυζαντινά και κυρίως νεότερα μνημεία (μύλοι, νεροτριβές, γεφύρια κλπ.), που αφθονούν, αποτελούν στοιχεία οικολογικού ενδιαφέροντος.

Τα πλέον χαρακτηριστικά ανθρωπογενή μνημεία που διασώζονται στον Εύηνο και στους παραποτάμους του είναι τα παλιά πέτρινα γεφύρια, όπως το μεσαιωνικό γεφύρι της Αρτοτίβας (το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι της Δυτικής Ελλάδας), της Δορβιτσάς, του Πόριαρη, της Κλεπάς, το γεφύρι στη Διποταμιά Γιδομανδρίτη, το γεφύρι στο Βασιλικό Πέραμα στα Φιδάκια κ.α..

Ένα μεγάλο μέρος του Ευήνου, και μάλιστα το σημαντικότερο από πλευράς οικοτουριστικού ενδιαφέροντος, το οποίο εκτείνεται από την Ευηνολίμνη ως τη γέφυρα Μπανιά, αναφέρεται στη γεωγραφική περιοχή του Δήμου Θέρμου.

Κύριο σημείο αναφοράς στον Εύηνο αποτελεί ο οικισμός Χάνι Μπανιά επί της διαδρομής Ναύπακτος – Θέρμο, όπου υπάρχουν πολλαπλές δυνατότητες αναψυχής και υπαίθριων δραστηριοτήτων. Κορυφαία αθλητική υποδομή στην περιοχή αυτή το Εθνικό Προπονητικό Κέντρο Σλάλομ (Κανόε – Καγιάκ), η μοναδική στην Ελλάδα πίστα του είδους της στον φυσικό της χώρο, σε ποτάμι. Επιπλέον, η χαράδρα του Ευήνου από τη γέφυρα του Πόρου έως το Χάνι Μπανιά, το Καρέλι ανάμεσα σε Χρυσοβίτσα Θέρμου και Στράνωμα Ναυπακτίας, το Μεσαιωνικό Γεφύρι της Αρτοτίβας και η σιδερένια γέφυρα στο Βαλτσόρεμα αποτελούν μαζί με την περιοχή στο Χάνι Μπανιά τα βασικά σημεία ενδιαφέροντος και τα πιο πολυσύχναστα.

Δεν είναι όμως μόνο αυτά, καθώς υπάρχουν και πολλά άλλα ενδιαφέροντα σημεία στον Εύηνο, το πιο ξεχωριστό από τα οποία είναι τα Στενά του Ευήνου ανάμεσα σε Κόνισκα και Πέρκο. Δεν θα μπορούσε, φυσικά, να μην αναφερθεί στα θέλγητρα του Ευήνου μία ακόμη περιοχή η οποία, παρότι βρίσκεται εκτός των ορίων του Δήμου Θέρμου, τελεί σε οργανική συνέχεια από γεωγραφική άποψη της κατ’ εξοχήν ορεινής περιοχής του Δήμου Θέρμου και είναι απόλυτα συνυφασμένη αναπτυξιακά με την περιοχή του Θέρμου. Αυτή η περιοχή είναι η Ευηνολίμνη.

Back to top